Nội dung chính
Mùa đông lạnh không chỉ làm chúng ta run rẩy mà còn làm tăng nguy cơ tiền sản giật ở phụ nữ mang thai. Hiểu rõ cơ chế và áp dụng các biện pháp phòng ngừa kịp thời sẽ bảo vệ sức khỏe mẹ và bé suốt thai kỳ.
Tiền sản giật là gì?
Tiền sản giật là tình trạng tăng huyết áp xuất hiện sau tuần thứ 20 của thai kỳ, kèm theo ít nhất một trong các dấu hiệu sau: phù nề (mặt, tay, chân), protein trong nước tiểu, đau đầu, hoa mắt, nhìn mờ, đau vùng thượng vị, hoặc rối loạn chức năng gan, thận, nhau thai. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển thành sản giật, sinh non, hoặc thậm chí đe dọa tính mạng mẹ và thai nhi.
Mối liên hệ giữa thời tiết lạnh và tiền sản giật
Nhiều nghiên cứu dịch tễ học tại châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á đã chứng minh tỷ lệ tiền sản giật tăng lên vào mùa đông và đầu mùa xuân, đặc biệt đối với những thai phụ ở giai đoạn cuối thai kỳ.
1. Co mạch gây tăng huyết áp
Khi nhiệt độ giảm, mạch máu ngoại vi co lại để giữ nhiệt, làm tăng sức cản mạch và đẩy huyết áp lên. Trong thai kỳ, tim mẹ đã phải làm việc mạnh hơn, vì vậy áp lực tăng huyết áp dễ vượt ngưỡng an toàn, tạo tiền đề cho tiền sản giật.
2. Giảm vitamin D do thiếu ánh nắng
Mùa đông ít nắng khiến cơ thể sản xuất vitamin D giảm. Vitamin D thấp liên quan đến rối loạn nội mô mạch máu và tăng nguy cơ tiền sản giật. Nhiều nghiên cứu cho thấy thai phụ thiếu vitamin D có nguy cơ mắc bệnh cao hơn 30% so với người có nồng độ đủ.
3. Tăng phản ứng viêm và stress oxy hoá
Thời tiết lạnh kích hoạt phản ứng viêm và stress oxy hoá trong cơ thể – hai yếu tố đã được xác định là nền tảng của tiền sản giật. Do đó, lạnh không chỉ là yếu tố môi trường mà còn là “động cơ” thúc đẩy bệnh phát triển.
4. Nhiễm trùng mùa đông
Đông là mùa bùng phát các bệnh hô hấp như cúm, viêm họng. Nhiễm trùng trong thai kỳ làm tăng phản ứng viêm toàn thân, làm tăng nguy cơ tiền sản giật, đặc biệt ở phụ nữ có tiền sử béo phì, đái tháo đường hoặc tăng huyết áp mạn.
Những nhóm thai phụ cần chú ý đặc biệt vào mùa đông
- Thai phụ mang thai lần đầu.
- Thừa cân hoặc béo phì.
- Có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc tiền sản giật.
- Mang đa thai.
- Đã từng mắc tiền sản giật trong lần mang thai trước.
Biện pháp phòng ngừa và quản lý tiền sản giật trong thời tiết lạnh
- Theo dõi huyết áp thường xuyên: Đo huyết áp tại nhà ít nhất 2 lần mỗi tuần và không bỏ lỡ các buổi khám thai dù thời tiết có lạnh.
- Chế độ dinh dưỡng cân đối: Hạn chế muối, tăng cường rau xanh, trái cây, thực phẩm giàu canxi và vitamin D. Tham khảo ý kiến bác sĩ để bổ sung vitamin D nếu cần.
- Giữ ấm nhưng vẫn vận động: Đội áo ấm, đặc biệt bảo vệ tay chân; duy trì hoạt động nhẹ như đi bộ ngắn, yoga cho bà bầu để cải thiện tuần hoàn.
- Tiếp xúc ánh nắng hợp lý: Tắm nắng nhẹ 10‑15 phút mỗi ngày khi thời tiết cho phép, hoặc sử dụng đèn UV‑B theo chỉ định y tế.
- Nhận biết dấu hiệu cảnh báo: Đau đầu dữ dội, hoa mắt, nhìn mờ, phù nhanh, đau vùng thượng vị hoặc huyết áp ≥140/90 mmHg – cần đến cơ sở y tế ngay lập tức.
Những biện pháp trên không chỉ giảm nguy cơ tiền sản giật mà còn giúp mẹ và bé duy trì sức khỏe ổn định suốt thai kỳ.
Hãy chia sẻ bài viết này để bạn bè và người thân cùng nắm bắt thông tin quan trọng, và đừng quên đăng ký nhận bản tin sức khỏe hàng tuần của chúng tôi!
Thúy Nga
