Nội dung chính
Cô gái 20 tuổi đã mang bình khí cười tới bệnh viện vì không thể kiểm soát cơn thèm. Đây là một trong những trường hợp nghiêm trọng nhất mà bác sĩ Lê Thị Phương Thảo (Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) gặp tại buổi tọa đàm “Bóng cười – nước mắt sau những cuộc vui”.
Câu chuyện của cô sinh viên 20 tuổi
Sinh viên này bắt đầu tiếp xúc với khí nitrous oxide (N2O) – còn gọi là “bóng cười” – từ thời trung học cơ sở, chỉ thử vài lần trong các buổi tụ họp bạn bè. Khi lên trung học phổ thông, việc dùng tăng lên do áp lực bạn bè, và khi vào đại học, cô không chỉ dùng theo lời rủ, mà còn tự mua riêng để “thưởng thức”.
Tiền sử và mức độ nghiện
Ban đầu, cô chỉ dùng 1‑2 quả mỗi lần, sau đó dần tăng lên 10‑20 quả mỗi ngày. Khi các bình mini không còn đủ, cô chuyển sang mang theo bình khí lớn, giấu trong balo để tránh bị phát hiện. Tần suất sử dụng tăng từ một bình mỗi tuần lên một bình mỗi 1‑2 ngày.
Gia đình chỉ phát hiện khi vô tình thấy một bình khí lạ trong phòng. Khi nhập viện, bệnh nhân đã lệ thuộc khí cười trong 6‑7 năm, kèm theo các biểu hiện tê bì tay chân, trầm cảm và lo âu.
Hậu quả sức khỏe
N2O tác động trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương, gây cảm giác cười không kiểm soát trong vài phút. Tuy nhiên, việc lạm dụng liên tục có thể gây tổn thương não, tủy sống, dẫn đến tê bì, yếu liệt, rối loạn vận động và suy giảm trí nhớ. Các trường hợp nặng hơn có thể gặp ngạt thở, rối loạn nhịp tim và thậm chí tử vong.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc hít N2O trên 10 quả một lần và lặp lại nhiều lần có thể gây ngộ độc nặng, làm suy giảm chức năng hô hấp và tim mạch.
Phương pháp điều trị và phòng ngừa
Bác sĩ Thảo cho biết, sau 6 tháng điều trị kết hợp thuốc, trị liệu tâm lý và can thiệp kích thích từ trường xuyên sọ, bệnh nhân đã giảm đáng kể cảm giác thèm và ngừng sử dụng N2O. Sự hỗ trợ liên tục từ gia đình là yếu tố quyết định thành công.
Tiến sĩ Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng Rối loạn sử dụng chất và hành vi, nhấn mạnh rằng đa số bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nặng, cần phối hợp đa ngành: thuốc, trị liệu hành vi‑cognitive, và giám sát chặt chẽ tại nhà.
Các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh nên quan sát các dấu hiệu bất thường: thay đổi hành vi, giảm học tập, tê bì tay chân, hoặc việc trẻ mang các thiết bị nhỏ gọn có thể là bình N2O. Việc giáo dục trẻ hiểu rõ nguy cơ và cung cấp các hoạt động giải trí lành mạnh sẽ giảm thiểu nguy cơ lây lan.
