Nội dung chính
Vũ Đức Toản, sinh viên năm nhất chuyên ngành Đàn nguyệt tại Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội, đã biến niềm đam mê âm nhạc truyền thống thành một sứ mệnh số hóa và kết nối cộng đồng trẻ.
Từ tiếng sáo tuổi thơ tới quyết định học tại đại học
Tiếng sáo trúc vang lên trong những buổi tối bên radio của ông bà đã gieo mầm yêu thương âm nhạc trong tim Đức Toản. Khi mới 14 tuổi, anh tự học qua sách và mạng xã hội; hai năm sau, anh theo học thầy nhạc truyền thống trong làng. Năm 2017, với quyết tâm một mình lên Hà Nội, anh thi tuyển vào Học viện Âm nhạc Quốc gia và Trường Đại học Văn nền Nghệ thuật Quân đội, cuối cùng được nhận vào Khoa Dân tộc và Miền núi và tốt nghiệp năm 2021.
Sau một thời gian thực tập và biểu diễn, anh quyết định quay lại giảng đường để hoàn thiện kỹ thuật Đàn nguyệt và mở rộng kiến thức về âm nhạc dân tộc, coi việc học lại là nền tảng vững chắc cho sứ mệnh bảo tồn văn hoá.
Thử thách sau đại dịch và chuyển đổi sang nền tảng số
Năm 2021, khi đại dịch COVID‑19 bùng phát, các hoạt động nghệ thuật gần như ngừng trệ. Đức Toản mô tả cảm giác “đóng băng” – áp lực mưu sinh và kỳ vọng gia đình khiến anh cảm thấy mọi cánh cửa đều khép lại. Thay vì dừng lại, anh trở về quê, sản xuất video biểu diễn sáo trúc và chia sẻ kiến thức trên TikTok. Nhờ nội dung chất lượng, kênh nhanh chóng đạt hơn 100.000 người theo dõi.
Nhận ra nhu cầu duy trì thu nhập, anh kết hợp biểu diễn, dạy học và kinh doanh nhạc cụ qua TikTok Shop, ưu tiên tạo giá trị lâu dài cho cộng đồng thay vì chỉ chạy lượt xem. Chiến lược này giúp anh ổn định tài chính, đồng thời tạo tiền đề cho việc quay lại trường học và mở rộng ảnh hưởng tới giới trẻ.
Đặc thù của nhạc cụ dân tộc và thách thức nghề nghiệp
Âm nhạc truyền thống yêu cầu khổ luyện cả về kỹ thuật lẫn tư duy nghệ thuật. Khác với nhạc cụ phương Tây được tiêu chuẩn hoá, các nhạc cụ dân tộc như sáo trúc, đàn bầu, đàn nguyệt có tính thủ công cao; mỗi cây đàn, mỗi ống sáo đều có âm sắc riêng, đòi hỏi người nghệ sĩ phải có thính giác tinh tế và khả năng tự điều chỉnh cao độ.
Thách thức lớn nhất vẫn là vấn đề mưu sinh: cơ hội biểu diễn hạn chế, thu nhập chưa tương xứng với thời gian đào tạo dài, trong khi thị trường âm nhạc hiện đại ngày càng chiếm ưu thế. Vì vậy, việc kết hợp kỹ năng kinh doanh và truyền thông số trở nên thiết yếu.
Môi trường học tập và những thành tựu đáng nhớ
Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội đã cung cấp cho anh một môi trường thực tiễn: các buổi biểu diễn thường xuyên, các cuộc thi nội bộ và quốc gia. Đặc biệt, năm 2020, anh và đồng đội giành Giải Nhì Hòa tấu Dàn nhạc Dân tộc tại Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc, khẳng định năng lực nghệ thuật và khả năng làm việc nhóm.
Xây dựng cộng đồng và kinh doanh trong thời đại số
Nhờ kinh nghiệm làm việc tại xưởng sản xuất nhạc cụ, anh đã thành lập xưởng nhạc cụ nhỏ, đồng thời phát triển kênh TikTok vượt 300.000 người theo dõi và một cộng đồng hơn 3.000 học viên học sáo trúc. Anh không chỉ là nghệ sĩ mà còn là “cầu nối” giữa truyền thống và công nghệ, giúp hàng ngàn bạn trẻ tiếp cận và yêu thương âm nhạc dân tộc.
Tầm nhìn tương lai và lời khuyên cho người trẻ
Nhìn về phía trước, Vũ Đức Toản mong muốn tiếp tục học tập, đồng thời phát triển các dự án âm nhạc số, góp phần bảo tồn và làm mới bản sắc văn hoá Việt. Anh nhấn mạnh: “Mỗi người cầm nhạc cụ truyền thống trên tay đều mang trong mình tình yêu văn hoá Việt Nam. Hãy tự tin biểu diễn và lan tỏa.”
(Ảnh: NVCC)
